
COSMIC 1.2 唔只修 bug:GNOME、KDE 用家值得試嘅 Linux 桌面
1.2.0 主打閃屏修補,同時補強 tiling、Files 同 Monitor
1.2.0 個版本號細,但改動幾實用
COSMIC 1.2.0 其實 6 月 30 日已經喺 GitHub tag 咗;XDA Developers 7 月 11 日就借呢個版本講返,點解呢個新桌面環境開始值得 GNOME、KDE 用家留意。按官方 release notes,呢版冇大到要你重裝系統:重點係 compositor 修 workspace overview 閃屏、加咗新 Intel GPU workaround,cosmic-bg 支援 AVIF wallpaper,Files 修 archive 解壓 crash、properties panel 加 file checksum,Terminal 同 Store 都係偏細節嘅修補。呢啲字眼睇落悶,但對每日開十幾個視窗嘅人,少一次閃、少一次卡、少一次解壓死 app,已經係實際進步。

圖片:System76
GNOME、KDE 嘅麻煩位,COSMIC 用原生功能處理
XDA 最值得拎出嚟講嘅角度,其實係 COSMIC 本身點擺位,多過 1.2.0 單一功能。GNOME 可以靠 extension 做 tiling,但更新一上嚟,extension 跟唔跟得切永遠要睇運氣;KDE Plasma 自訂能力好深,不過選項分散,初轉 Linux 嘅人好易改到亂。COSMIC 由一開始就擺低 tiling、stacking、workspace、launcher 同 keyboard shortcuts 呢套基本功。官方 Pop!_OS 24.04 notes 都寫明,tiling 可以按 workspace 同 display 分開開關,stacking 可以幾個 app 疊成 browser tab 咁用。呢個方向啱晒鍵盤派:一個 workspace 放 IDE、Terminal、browser docs;另一個留畀 chat、mail 同浮動視窗,唔使每次靠滑鼠執位。

圖片:System76
Laptop 用家要睇 compositor 同硬件修補
Phoronix 補咗一個 XDA 冇講到咁深嘅背景:部份由 Meteor Lake 開始嘅新 Intel GPU,用 COSMIC 會遇到閃屏問題,Arrow Lake 同 Lunar Lake 都有類似回報;1.2.0 嘅 compositor workaround 係避開某類 iGPU 同 AMD/NVIDIA dGPU 之間嘅 DMA copy。呢啲好低層,亦唔會令桌面即刻變靚,但對 Linux laptop 好要緊。好多開發者用嘅係 Intel 核顯 notebook,仲可能外接芒、用混合 GPU、長開多個 workspace;compositor 穩唔穩,直接影響佢可唔可以當主力機。

圖片:System76
Rust 底子有用,但唔好幻想自動快晒
System76 一路強調 COSMIC 用 Rust 寫,官方頁面講嘅係 memory safety、穩定性同安全性。呢個賣點有料,但要講清楚:Rust 唔等於每部舊機即刻快過 GNOME 或者 KDE,官方 release notes 都冇交 benchmark 數字。真正值得留意嘅係 System76 係想將 compositor、shell 元件、Files、Store、Terminal、Monitor 呢堆日常工具,收埋入同一套 libcosmic 思路入面。1.1.0 已經把 cosmic-monitor 放入 release,官方 blog 亦話 Monitor 個 dashboard 會一次過顯示 app、process、CPU、RAM、GPU、disk 同 network。對成日 ssh、跑 container、睇 RAM 爆唔爆嘅人,呢啲小工具齊整過單純換主題有用。
咩人值得試,咩人可以等
如果你而家喺 GNOME 用開一堆 extension 先做到 tiling、launcher、clipboard、快捷鍵,又成日俾版本更新搞到要修修補補,COSMIC 值得喺 spare disk、VM 或者 live USB 開嚟玩。KDE 用家就要睇你係咪真係用到 Plasma 嗰堆深度設定;如果你只係想視窗管理乾淨、鍵盤路徑短、主題唔使搞半日,COSMIC 反而可能舒服過。但如果你靠某啲 GNOME Shell extension、KDE widget、舊 X11 工具,或者公司 IT 要穩定支援,主力機未必急住搬。新桌面環境最麻煩嘅位,通常係啲細節同你每日做嘢撞正。
下一步睇中文輸入同 Epoch 2
下一步最值得睇嘅係 System76 嗰批 roadmap。Epoch 2 寫住會做 IME/fcitx 支援、named workspaces、clipboard manager、printer settings 同更多 window management 設定;對要打中文、長開幾個 project、又想少啲靠 extension 嘅 Linux 用家,呢啲先決定 COSMIC 係玩具定主力桌面。1.2.0 只係將地基執順咗少少,未到 GNOME、KDE 用家大搬家;不過如果你係鍵盤派、tiling 派,或者想畀舊 notebook 搵個乾淨 Linux 桌面,COSMIC 已經值得入試機清單。
參考來源
- XDA Developers — COSMIC just hit version 1.2, and it's quietly doing things GNOME and KDE still make you fight for — original report
- COSMIC Epoch 1.2.0 · pop-os/cosmic-epoch — 核對 1.2.0 官方改動清單同 6 月 30 日 tag。
- COSMIC Epoch 1.1.0 · pop-os/cosmic-epoch — 核對 cosmic-monitor 納入 release、tiling exceptions 同 wallpaper scanning。
- Pop!_OS 24.04 LTS Released: A Letter From Our Founder — 核對 COSMIC Epoch 1 嘅 tiling、workspaces、stacking 同 Rust 特色。
- COSMIC — 核對官方定位、theming、Rust/Wayland 說法同可用圖片。
- COSMIC Hits Keep Coming With New System Monitor — 核對 COSMIC System Monitor 功能同官方截圖。
- COSMIC Epoch 1.2 Desktop Fixes Flickering Issues For Intel Graphics — 補 Intel GPU flicker workaround 背景。
- COSMIC Epoch 2 and 3 Roadmap — 核對 IME/fcitx、named workspaces、clipboard、printer 等下一步。
本文根據原文及公開資料整理;資料有出入時,以原文及官方資料為準。







